Thời AI agentic, dev lâu năm mới là người cầm lái

Code giờ không còn là ngồi gõ từng dòng. AI lo phần gõ, còn phần cầm lái thì cần người đã té nhiều lần, và đó là cơ hội của anh em dev lâu năm.

Thời AI agentic, dev lâu năm mới là người cầm lái

Hồi mới đi làm, tui hay nghe mấy anh đi trước nói đùa mà nửa thật: “Dev qua 35 là lo kiếm đường lui đi em, công ty người ta tuyển mấy đứa trẻ, rẻ, học nhanh, chạy deadline khỏe.” Nghe riết rồi tui cũng tin. Đi phỏng vấn thì thấy toàn mấy bạn 2x, còn mấy anh tóc lấm tấm bạc thì hoặc lên làm quản lý, hoặc lặng lẽ bỏ nghề.

Giờ tui đi làm hơn 12 năm rồi. Và tui thấy câu chuyện đó đang đổi chiều thiệt sự.

Code bây giờ không còn là gõ từng dòng

Ngày xưa ngồi gõ tới khuya, giờ ngồi giao việc cho AI
Ngày xưa với bây giờ, khác nhau ở chỗ ai cầm bàn phím.

Mấy năm nay, cách tui làm việc đổi gần hết. Trước kia muốn làm một tính năng thì ngồi gõ từng dòng, tra Google, lục Stack Overflow, sửa tới khuya. Giờ tui mô tả việc cần làm cho AI agent, nó tự đọc code, tự viết, tự chạy thử rồi báo lại. Phần của tui là đọc lại, chỉnh hướng, và quyết cái nào được đưa lên.

Nói vui thì giờ ai cũng có một đội đàn em gõ phím siêu nhanh, không biết mệt, không đòi tăng lương. Nhưng đàn em thì vẫn là đàn em.

AI làm nhanh, nhưng không biết mình đang sai

Người có kinh nghiệm chỉ ra vết nứt mà AI không thấy
AI xây nhanh thiệt, nhưng vết nứt dưới móng thì phải người từng té mới thấy.

AI viết code ra nhìn rất ngon, chạy trên máy cũng ngon. Cái nó không có là mấy lần té đau.

Hồi canh server ở Điện máy Xanh, tui học được một chuyện sách không dạy: cái gì chạy ngon lúc 10 người xài thì chưa chắc sống nổi lúc cả chục ngàn người vô cùng lúc. Bây giờ AI đưa tui đoạn code đúng hết về mặt chữ, nhưng nhìn vô là tui biết bữa nào đông khách nó sẽ sập. Cái nhìn đó tui có được nhờ mấy đêm thức khuya ngồi cứu hệ thống, chứ không học thuộc ở đâu ra.

Người làm lâu năm có cái “mũi” đó. Biết câu nào cần hỏi, chỗ nào AI hay làm ẩu, và lúc nào nên nói “thôi, làm lại”.

Thời này cần người cầm lái

Dev lâu năm chia việc cho cả người lẫn AI
Team bây giờ có cả người lẫn máy, và vẫn cần một người chia việc.

Giao việc cho AI agent giống y như dẫn dắt một team: chia việc cho rõ, nói cho đủ bối cảnh, kiểm tra kết quả, thấy lệch thì kéo lại. Mấy thứ này dev lâu năm làm hoài rồi, vì ai từng dẫn đàn em cũng phải học cách giao việc sao cho người ta làm đúng.

Ở bài trước tui có nói về chuyện nhìn được bức tranh toàn cảnh khi làm Fullstack. Qua thời AI thì cái đó càng quý. AI giỏi từng khúc, còn ráp các khúc lại thành một sản phẩm chạy ổn, an toàn, dễ sửa về sau thì vẫn cần người hiểu hết từ đầu tới cuối.

Mấy nỗi lo cũ giờ đổi chiều

Ngày xưa người ta ngại tuyển dev lớn tuổi vì mấy lý do quen thuộc:

  • Học cái mới chậm. Giờ framework mới ra thì AI đọc tài liệu giùm mình. Thứ cần học là cách làm việc với AI, mà cái đó dựa vào kinh nghiệm nhiều hơn trí nhớ.
  • Không còn hoạt bát, chạy deadline không nổi. Phần gõ nhanh, làm đêm thì AI lo. Cái cần là cái đầu tỉnh táo để duyệt kết quả cho đúng.
  • Tính tình khó, cứng đầu. Cứng đầu mà đặt đúng chỗ thì thành dám nói “không” khi AI đề xuất thứ nghe hay mà rủi ro. Bình tĩnh, kỹ tính, đọc kỹ trước khi bấm nút, giờ lại thành điểm cộng.

Tuổi nghề bây giờ không còn đem ra so tốc độ gõ phím nữa. Nó thành cái vốn để mình cầm lái AI.

Một chức danh “mới” mà không mới: Forward Deployed Engineer

Kỹ sư ngồi cùng chủ cửa hàng để dựng giải pháp AI
Forward Deployed Engineer: xuống tận chỗ khách hàng mà làm.

Dạo này lướt mấy trang tuyển dụng, tui hay gặp một chức danh nghe lạ hoắc: Forward Deployed Engineer, gọi tắt là FDE. Tìm hiểu mới biết nó có từ lâu rồi, Palantir dùng từ hồi những năm 2010. Chỉ là mấy năm gần đây, khi các công ty AI mang agent tới cho doanh nghiệp xài thật, chức danh này mới nổi lên và được săn đón dữ.

Nói dễ hiểu thì FDE là kỹ sư ngồi cùng khách hàng. Thay vì ngồi văn phòng chờ nhận yêu cầu, họ xuống tận nơi, nghe người ta kể chuyện làm ăn, xem dữ liệu thật, hệ thống thật, rồi dựng giải pháp AI chạy được ngay trên đó. Hôm nay code, mai ngồi giải thích cho chủ doanh nghiệp, mốt lại lo chuyện server, bảo mật.

Đọc mô tả công việc xong tui bật cười, vì nó giống y mấy năm khởi nghiệp ở Teamcrop: làm phần mềm quản lý chuỗi bán lẻ, phải hiểu cửa hàng vận hành ra sao, tự setup server, tự lo từ đầu tới cuối. Hồi đó tụi tui gọi là “làm tạp”, giờ người ta đặt cho nó cái tên nghe sang hơn.

Mà nhìn kỹ thì FDE cần đúng mấy thứ dev lâu năm có sẵn: hiểu nghiệp vụ, nói chuyện được với người không rành kỹ thuật, nhìn được toàn cảnh, và đủ bình tĩnh khi hệ thống của khách trục trặc. Code giỏi thì giờ có AI phụ, còn để khách hàng tin mà giao cả hệ thống thì kinh nghiệm vẫn là thứ khó thay.

Nhưng kinh nghiệm không tự có giá trị

Nói vậy chứ không phải cứ lâu năm là có việc. Tui thấy có anh em làm lâu mà khinh AI, nói “mấy cái này viết bậy bạ”, rồi đứng ngoài. Vài năm nữa mấy anh đó sẽ khó hơn ai hết.

Kinh nghiệm chỉ có giá trị khi mình chịu đổi cách làm: bỏ thói quen tự tay gõ hết mọi thứ, tập giao việc, tập đọc code người khác (giờ là code của AI) cho nhanh và kỹ. Còn mấy bạn trẻ cũng đừng lo mất cửa, chỉ là con đường học khác đi: ngoài học viết code, phải học luôn cách hiểu vì sao đoạn code đó đúng hay sai.

Vậy nên làm gì?

Nếu bạn là dev lâu năm đang lo chuyện tuổi tác, thì đây là lúc ngồi xuống làm việc với AI agent cho nghiêm túc. Lấy một việc nhỏ trong dự án thật, giao cho nó, rồi soi kết quả như soi code của đàn em. Bạn sẽ thấy mấy năm té lên té xuống của mình bỗng có giá trị trở lại.

Riêng tui, làm hơn 12 năm rồi mà chưa bao giờ thấy nghề này vui như bây giờ. Mấy bài sau tui sẽ kể cụ thể tui đang làm việc với AI agent ra sao. Các bạn theo dõi nha.

Thân, Duy viber.

Bình luận